Nội dung chính
UAV Ukraine tấn công: Từ Nga tới Kazakhstan, chuỗi hậu quả đang lan rộng
Những cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) của Ukraine vào hạ tầng năng lượng Nga đã gây rối loạn nghiêm trọng cho chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn khu vực. Không chỉ làm giảm xuất khẩu của Moscow, các vụ tấn công còn kéo theo hậu quả sâu rộng cho Kazakhstan – quốc gia phụ thuộc vào đường ống Caspian Pipeline Consortium (CPC) để đưa “vàng đen” ra thị trường quốc tế.
1. Các vụ tấn công UAV gần đây
Vào ngày 13/1, một UAV không xác định đã tấn công một tàu chở dầu trên Biển Đen, khi tàu đang vận chuyển dầu từ Kazakhstan tới cảng Yuzhnaya Ozereyevka, Novorossiysk (Nga) – điểm xuất khẩu chủ chốt của CPC. Kazakhstan đã kêu gọi ngay lập tức sự hỗ trợ của Mỹ và châu Âu để bảo đảm an ninh vận chuyển.
Theo Reuters, ba tàu chở dầu đã bị tấn công trên hành trình tới cảng CPC. Dù chưa xác định được thủ phạm, Ukraine chưa đưa ra bình luận chính thức, trong khi CPC từ chối bình luận.
Trước đó, vào ngày 29/11/2025, một UAV cũng đã tấn công cơ sở xuất khẩu của CPC tại Novorossiysk, làm giảm mạnh lưu lượng dầu qua đường ống này.
2. Tầm quan trọng của đường ống CPC đối với Kazakhstan
CPC chiếm khoảng 80% tổng lượng dầu xuất khẩu của Kazakhstan. Khi các tàu bị tấn công, năng lực xuất khẩu giảm mạnh, dẫn đến sụt giảm sản lượng dầu và khí ngưng tụ tới 35% trong giai đoạn 1‑12/1 so với mức trung bình tháng 12 (theo nguồn tin Reuters).
Kazakhstan, với dân số 20 triệu người và diện tích lớn thứ 9 thế giới, dựa phần lớn vào ngành dầu mỏ. Hai mỏ lớn nhất – Tengiz và Kashagan – đóng góp 15‑20% GDP và hơn 2% nguồn cung dầu toàn cầu.
Trong 30 năm qua, mỏ Tengiz đã thu hút hàng tỉ USD đầu tư từ các ông lớn như Chevron và Exxon Mobil. Gần đây, Chevron hoàn thành dự án mở rộng trị giá 48 tỷ USD, nâng sản lượng lên tới một triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, kế hoạch này đang bị gián đoạn do các cuộc tấn công UAV, khi xuất khẩu từ Tengiz phụ thuộc hầu hết vào cảng Novorossiysk.
3. Phản ứng và quan điểm của các bên liên quan
- Bộ Ngoại giao Kazakhstan: coi các vụ tấn công là hành động gây tổn hại quan hệ song phương với Ukraine và kêu gọi Kyiv ngăn chặn sự cố tương tự.
- Volodymyr Zelensky (Ukraina): mô tả UAV là “biện pháp trừng phạt nhanh nhất và hiệu quả nhất” đối với năng lượng Nga.
- Sergey Vakulenko (Carnegie Russia Eurasia): cho rằng các cuộc tấn công vào CPC gây thiệt hại lớn hơn cho Kazakhstan và các đồng minh của Ukraine, đồng thời có thể làm cho dầu Nga trở nên hấp dẫn hơn trên thị trường.
- Carole Nakhle (Crystol Energy): nhấn mạnh nhu cầu đa dạng hoá tuyến xuất khẩu, đề xuất tăng cường vận chuyển qua đường Baku‑Tbilisi‑Ceyhan và tới Trung Quốc, dù vẫn chưa đủ bù đắp cho khối lượng CPC.
4. Các kịch bản tương lai và giải pháp tiềm năng
Chuyên gia Muyu Xu (Kpler) cho biết các tuyến đường thay thế hiện tại còn rất hạn chế, khiến Kazakhstan phụ thuộc nặng nề vào CPC. Để giảm rủi ro, Kazakhstan có thể:
- Tăng cường hợp tác với các quốc gia trung Á để phát triển các đường ống mới, như Baku‑Tbilisi‑Ceyhan.
- Đầu tư vào cơ sở hạ tầng cảng biển thay thế, giảm phụ thuộc vào Novorossiysk.
- Thúc đẩy các dự án lưu trữ và vận chuyển dầu qua đường sắt hoặc đường ống nội địa.
Song song, cộng đồng quốc tế cần xem xét việc bảo vệ các tuyến vận chuyển năng lượng khỏi các hành động quân sự, nhằm duy trì ổn định thị trường năng lượng toàn cầu.
Kết luận
Cuộc xung đột Nga‑Ukraine không chỉ là cuộc chiến địa chính trị mà còn là một chuỗi thách thức cho các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng, trong đó Kazakhstan đang chịu áp lực nặng nề. Việc đa dạng hoá nguồn xuất khẩu và bảo vệ hạ tầng sẽ là chìa khóa để giảm thiểu rủi ro trong tương lai.
Bạn nghĩ gì về khả năng Kazakhstan giảm phụ thuộc vào CPC? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn và theo dõi chúng tôi để cập nhật những diễn biến mới nhất.