Nội dung chính
Thủ tướng chỉ đạo: Đảm bảo “3 có – 2 không” cho mọi dự án đường sắt quốc gia
Văn phòng Chính phủ đã công bố Thông báo số 17/TB‑VPCP ngày 09/01/2026, tóm tắt các chỉ đạo chiến lược của Thủ tướng Phạm Minh Chính đối với các dự án hạ tầng đường sắt có quy mô lớn.
Để đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia sở hữu mạng lưới đường sắt hiện đại, Thủ tướng đã khẳng định mọi dự án phải đáp ứng “3 có – 2 không”.
1. Nguyên tắc “6 rõ” và “3 tập trung”
Ban Chỉ đạo yêu cầu tất cả các bộ, ngành và địa phương phải thực hiện “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Đồng thời, “3 tập trung” – tập trung lãnh đạo, lực lượng và nguồn lực – được xem là yếu tố quyết định để đẩy nhanh tiến độ.
2. “3 có – 2 không” – tiêu chuẩn không thể thỏa hiệp
- 3 có: lợi ích cho Nhà nước, lợi ích cho người dân, lợi ích cho doanh nghiệp.
- 2 không: không có tham nhũng, không có thất thoát hay lãng phí tài nguyên.
Đây là khung đánh giá nghiêm ngặt mà mọi dự án phải vượt qua trong giai đoạn kiểm tra và phê duyệt.
3. Các Nghị định ưu tiên ban hành trước 15/01/2026
- Hướng dẫn thực thi Luật đường sắt.
- Quy định về giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp Việt Nam.
- Biện pháp thi hành thiết kế kỹ thuật tổng thể cho dự án quốc gia và địa phương.
Việc hoàn thành các Nghị định này sẽ tạo ra môi trường pháp lý ổn định, giúp các nhà thầu trong nước và quốc tế đưa ra đề xuất kỹ thuật và tài chính phù hợp.
4. Vai trò của địa phương: giải phóng mặt bằng và bù đắp
Địa phương phải chủ động giải phóng mặt bằng; nếu thiếu vốn, phải báo cáo Thủ tướng trước 15/01/2026. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hỗ trợ giải quyết các vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ tái định cư và đất rừng.
5. Đào tạo nguồn nhân lực và công nghiệp hoá ngành đường sắt
Bộ Xây dựng, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, sẽ triển khai Đề án đào tạo nguồn nhân lực cho các dự án lớn như tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Lộ trình đào tạo sẽ được công bố trong quý 2/2026, với mục tiêu cung cấp ít nhất 1.500 kỹ sư và chuyên gia vận hành trong vòng 3 năm.
6. Các dự án trọng điểm
6.1. Dự án đường sắt cao tốc Bắc‑Nam
- Hướng tuyến đang được Bộ Xây dựng xác định để nhanh chóng thực hiện bồi thường.
- Lựa chọn công nghệ: tốc độ thiết kế 350 km/h, dựa trên tiêu chuẩn quốc tế và nhu cầu thị trường.
- Hình thức đầu tư: kết hợp công‑PPP, với cơ chế kiểm soát chặt chẽ để ngăn ngừa tham nhũng.
6.2. Tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng
- Hoàn thành Báo cáo NCKT vào tháng 3/2026, phê duyệt dự án tháng 7/2026, khởi công tháng 12/2026.
- Đàm phán vay vốn với các tổ chức tài chính quốc tế, dự kiến huy động hơn 15 tỷ USD.
- Giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng điện do EVN phối hợp thực hiện.
6.3. Các tuyến biên giới và đô thị
‑ Đường sắt Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Móng Cái sẽ được tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư, với hỗ trợ kỹ thuật từ Trung Quốc.
‑ Thành phố Hà Nội và TP.HCM triển khai các tuyến đô thị, như Bến Thành – Tham Lương, đồng thời chuẩn hoá tiêu chuẩn thiết kế để tạo tiền đề cho công nghiệp hoá đường sắt nội địa.
Kết luận
Việc áp dụng “3 có – 2 không”, cùng các nguyên tắc “6 rõ” và “3 tập trung”, sẽ tạo ra một khung quản lý chặt chẽ, giúp các dự án đường sắt không chỉ hoàn thành đúng tiến độ mà còn tối ưu hoá lợi ích kinh tế – xã hội. Bạn nghĩ gì về các chỉ tiêu này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi các cập nhật tiếp theo!
Xem chi tiết các dự án đường sắt cao tốc