Nội dung chính
Thông tư 80/2025/TT-NHNN vừa được công bố, mang đến những thay đổi quan trọng trong việc quản lý vay và trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam.
1. Tổng quan về Thông tư 80/2025
Thông tư này sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 12/2022/TT-NHNN, nhằm làm rõ quy trình vay‑trả nợ nước ngoài và tăng tính minh bạch trong giao dịch ngoại hối. Các thay đổi được xây dựng dựa trên các quy định của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính, đáp ứng yêu cầu kiểm soát rủi ro ngoại hối trong bối cảnh nợ nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam năm 2023 đạt hơn 150 tỷ USD (theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới).
2. Phân tách tài khoản thanh toán
Thông tư 80/2025 đưa ra quy định tách biệt rõ ràng giữa hai loại tài khoản:
- Tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ: Dùng cho việc mua ngoại tệ để trả gốc, lãi và các khoản phí của khoản vay nước ngoài.
- Tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam (VND): Dùng cho các khoản thu chuyển khoản từ bên vay hoặc từ việc bán ngoại tệ cho tổ chức tín dụng.
3. Quy định về thu nhập và bán ngoại tệ
Đối với tài khoản ngoại tệ, doanh nghiệp được phép mua ngoại tệ tại các tổ chức tín dụng và sử dụng số tiền này để thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Ngoài ra, việc bán ngoại tệ cho tổ chức tín dụng cũng được công nhận là nguồn thu hợp pháp, bao gồm cả trường hợp bán để trả nợ bằng VND.
4. Quy trình chuyển khoản và trả nợ
Thông tư quy định chi tiết các bước thực hiện chuyển tiền trả nợ:
- Nhận tiền giải ngân từ tài khoản của tổ chức trung gian.
- Trong trường hợp trả nợ trước hạn, doanh nghiệp có thể mua lại trái phiếu quốc tế theo điều kiện của trái phiếu và thị trường niêm yết.
- Đối với các khoản vay không đủ điều kiện đăng ký hoặc bị chấm dứt hiệu lực, doanh nghiệp phải thực hiện chuyển tiền trả nợ bằng VND, áp dụng tỷ giá hạch toán do Bộ Tài chính công bố.
5. Tài khoản của bên cho vay
Thông tư cũng quy định việc mở và sử dụng tài khoản của bên cho vay tại Việt Nam, bao gồm:
- Sử dụng tài khoản ngoại tệ của người không cư trú tại tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
- Tuân thủ quy định hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam và các quy định pháp luật hiện hành về tài khoản của người không cư trú.
6. Báo cáo định kỳ và tỷ giá áp dụng
Doanh nghiệp phải thực hiện báo cáo trực tuyến hàng tháng, không muộn hơn ngày 05 của tháng tiếp theo. Khi đồng tiền vay khác với ngoại tệ quy định, doanh nghiệp phải sử dụng tỷ giá hạch toán mới nhất do Bộ Tài chính công bố để quy đổi và báo cáo.
7. Ý nghĩa và lưu ý cho doanh nghiệp
Việc tách rõ tài khoản ngoại tệ và VND giúp doanh nghiệp giảm rủi ro sai sót trong giao dịch và nâng cao tính minh bạch. Đồng thời, quy định báo cáo chặt chẽ hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước giám sát lưu chuyển ngoại hối hiệu quả hơn.
Doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình nội bộ, cập nhật phần mềm kế toán để phản ánh đúng các loại tài khoản và tỷ giá hạch toán mới.
