Sản phẩm OCOP của Việt Nam đang ngày càng hiện diện trên các sàn thương mại điện tử toàn cầu với diện mạo chuyên nghiệp và bản sắc riêng. Mới đây, Triển lãm số Vietnam OCOPEX 2025 đã diễn ra từ ngày 1 đến 3/8 tại Hà Nội, và đã khép lại với những dấu ấn đáng nhớ. Không chỉ là những con số, điều đáng nhớ là cách mỗi làng quê học cách kể câu chuyện của mình bằng ngôn ngữ số để chạm tới niềm tin của thế giới bằng sự chân thật và tử tế.

Từ những xưởng thủ công giữa lũy tre làng, từ căn bếp nông thôn đầy ắp gia vị truyền thống, sản phẩm OCOP của Việt Nam đang có mặt trên các kệ hàng tại Dubai, châu Âu, Nhật Bản. Đằng sau là những câu chuyện – một phần hồn cốt quê hương – được kể lại bằng ngôn ngữ số, bằng sự tử tế và chân thực. Đây là hành trình Việt Nam chạm vào trái tim thế giới – không bằng công nghệ tối tân, mà bằng bản sắc địa phương được đánh thức trong thời đại mới.

Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã mang lại một diện mạo mới cho sản vật làng quê Việt Nam. Tính đến tháng 7/2025, cả nước có 17.068 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó 126 sản phẩm được chứng nhận 5 sao cấp quốc gia. Tuy nhiên, hơn 70% vẫn là sản phẩm 3 sao – cho thấy dư địa nâng tầm còn rất lớn.

Bà Võ Hoàng Vân, Giám đốc Công ty TNHH V. KAUS, là hình ảnh tiêu biểu cho những người dám mơ lớn và tự mình mở lối ra thế giới. Từ 6 giờ sáng, bà Vân đã ngồi trước màn hình máy tính, mở Alibaba, dò từng tín hiệu khách hàng từ khắp nơi trên thế giới. Doanh nghiệp V. KAUS của bà Vân hiện đạt sản lượng xuất khẩu 200 tấn/tháng, doanh thu từ 1,3 triệu USD (2023) lên 3,6 triệu USD (2024), và đạt 2,4 triệu USD chỉ trong nửa đầu năm 2025.

Hội nghị chuyên đề bên lề Vietnam OCOPEX 2025 với chủ đề “Ứng dụng chuyển đổi số trong phát triển các sản phẩm OCOP xuất khẩu” thu hút đông đảo doanh nghiệp và đối tác quốc tế tham dự. Chương trình Vietnam Pavilion do Bộ Công Thương phối hợp với Alibaba triển khai đã hỗ trợ doanh nghiệp Việt – đặc biệt là SMEs – xuất khẩu qua nền tảng Alibaba.com.

Tuy nhiên, việc “lên tầm” không chỉ dừng lại ở kỹ thuật số. Nó còn nằm ở cách định vị giá trị văn hóa và bản sắc của từng sản phẩm – thứ không thể sao chép, và cần được kể lại một cách đắt giá. Ông Phương Đình Anh, Phó Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương, nhấn mạnh: “Sản phẩm OCOP phải thật đắt!”

Sự kiện Vietnam OCOPEX 2025 – cả offline và online – được kỳ vọng là bước đi chiến lược cho một chương trình dài hạn: xây thương hiệu quốc gia từ từng sản phẩm bản địa. Khi mỗi sản phẩm mang theo một vùng đất, một con người, một câu chuyện – thì đó không còn là hàng hóa, mà là bản sắc sống.

Ngành cơ khí tỉnh Khánh Hòa đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong quá trình phát triển, trở thành ngành công nghiệp chủ lực với tỷ trọng lớn thứ hai trong cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh.

Theo báo cáo của Sở Công Thương, thực hiện Quyết định số 319 ngày 15-3-2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam, ngành cơ khí tỉnh đã có tăng trưởng trung bình giai đoạn 2016-2025 đạt 6%/năm. Sản phẩm cơ khí chủ yếu của tỉnh là tàu thủy có tải trọng từ 70.000-100.000 DWT.

Tính đến năm 2025, tỉnh Khánh Hòa có hơn 800 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cơ khí, bao gồm các dự án cơ khí đầu tư lớn như Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam, Công ty Cổ phần Cơ khí Vina Nha Trang, Công ty TNHH Miboo Vina, Công ty TNHH SCALEAQ, Công ty TNHH Cơ khí Gia Bảo. Tổng giá trị sản xuất ngành cơ khí chế tạo chiếm khoảng 31% tổng giá trị sản xuất toàn ngành công nghiệp và 35% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh.

Trong giai đoạn 2025-2030, tỉnh Khánh Hòa sẽ tập trung vào phát triển ngành cơ khí với danh mục sản phẩm cơ khí trọng điểm kêu gọi đầu tư. Các dự án trọng điểm bao gồm sản xuất kết cấu thép tiêu chuẩn và phi tiêu chuẩn, sản xuất thùng container, bể, thùng kim loại cỡ lớn, ống thép cỡ lớn.

Ngoài ra, tỉnh cũng sẽ thu hút đầu tư vào các dự án sản xuất, lắp ráp động cơ và các thiết bị phụ tùng cung cấp cho các loại tàu thủy trọng tải từ 6.500 DWT trở lên, cũng như các dự án công nghiệp chế tạo công nghệ cao, cơ khí chính xác, công nghiệp vật liệu mới, công nghiệp điện tử, thiết bị điện tử và bảng mạch điện tử, công nghiệp hỗ trợ.

Ngoài ra, tỉnh Khánh Hòa cũng sẽ thu hút đầu tư vào các cơ sở đóng tàu thuyền vỏ composite làm tàu khai thác thủy sản và du lịch. Đây là hướng đi mới nhằm phát triển ngành cơ khí và khai thác tiềm năng của tỉnh.

Ông Trịnh Xuân Giáo, một người nông dân xuất thân từ xã Vân Tụ, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, đã xây dựng một trang trại cam kiểu mẫu và đưa thương hiệu cam Vinh vươn tầm quốc tế. Với nền tảng từ một gia đình nông dân và từng là lính Bộ đội cụ Hồ, ông Giáo đã tích lũy kinh nghiệm và kiến thức nông nghiệp trong suốt cuộc đời của mình.

Sau khi trưởng thành, ông Giáo đã đi nhiều nơi, thử sức với nhiều nghề nghiệp khác nhau. Tuy nhiên, ông luôn ôm ấp ước mơ khôi phục lại diện tích cam Vinh, đặc biệt là giống cam Xã Đoài – một loại cam quý và nổi tiếng của xứ Nghệ. Ông đã quyết định phá bỏ rừng keo bạt ngàn để trồng cam trên vùng đất cằn cỗi của xã Đồng Thành. Quyết định này đã gặp phải sự phản đối của nhiều người, nhưng ông vẫn kiên trì với mục tiêu của mình.

Sau nhiều năm cải tạo đất, làm mặt bằng và hạ tầng, ông Giáo đã xây dựng thành công trang trại cam Thiên Sơn với diện tích 60 ha. Trang trại này đã được cấp chứng nhận GlobalGAP, trở thành trang trại cam đầu tiên của Nghệ An đạt tiêu chuẩn xuất khẩu toàn cầu. Cam Thiên Sơn không chỉ được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới mà còn được ưa chuộng trong thị trường nội địa.

Ông Giáo đã đầu tư bài bản từ khâu cải tạo đất, đào hào thoát nước chống úng, cho đến chọn giống đầu dòng, kiểm soát sâu bệnh bằng phương pháp sinh học và tuyệt đối không sử dụng hóa chất độc hại. Ông cũng tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương và giúp họ có việc làm, mở mang tầm mắt về một phương thức canh tác hiện đại.

Đặc biệt, cam của ông đã được lựa chọn đưa vào suất ăn của các hãng hàng không quốc tế, trong đó có Vietnam Airlines. Đây là một hình thức quảng bá đẳng cấp, giúp người tiêu dùng nước ngoài biết đến một loại trái cây mang bản sắc Việt Nam.

Không dừng lại ở đó, ông Giáo còn trực tiếp sang Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc để giới thiệu sản phẩm và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Hiện nay, cam Thiên Sơn đã có mặt trong hệ thống bán lẻ AEON Nhật Bản và một số thị trường khác.

Ông Giáo đã trở thành biểu tượng của tinh thần tiên phong, dám nghĩ, dám thay đổi trong lĩnh vực nông nghiệp. Ông đã chứng minh rằng sản xuất sạch và an toàn không chỉ mang lại lợi nhuận mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng.

Các nước Đông Nam Á đã trải qua nhiều tháng đầy biến động trong mối quan hệ thương mại với Mỹ. Tuy nhiên, gần đây, Tổng thống Donald Trump đã công bố quyết định về mức thuế quan áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu từ khu vực này, mang lại một chút nhẹ nhõm cho các quốc gia trong khu vực.

Nhưng đằng sau sự “khoan hồng” này ẩn chứa nhiều rủi ro và thách thức mà các quốc gia phải đối mặt, đặc biệt là vấn đề hàng Trung Quốc “đội lốt” và sự biến động của cục diện kinh tế toàn cầu. Trong nhiều tháng qua, các nền kinh tế trên toàn cầu, đặc biệt là ở Đông Nam Á, đã phải sống trong tâm trạng lo âu vì các đe dọa về thuế quan từ Mỹ.

Khu vực Đông Nam Á vốn phụ thuộc mạnh vào xuất khẩu, và các đe dọa về thuế quan từ Mỹ đã gây ra không ít thách thức. Nhưng giờ đây, sau khi có thông tin về quyết định thuế quan mới từ chính quyền Tổng thống Trump, nhiều nước Đông Nam Á đã có thể “tạm thở phào”. Quyết định này không chỉ giúp giảm mức thuế mà còn mang lại sự tương đối “bình yên” cho các quốc gia trong khu vực.

Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Philippines là những nước cảm thấy nhẹ nhõm nhất khi bị áp mức thuế 19%, thấp hơn rất nhiều so với mức 25% hay thậm chí 36% mà họ từng lo ngại. Mức thuế này cũng chỉ tương đương với mức 20% mà Việt Nam đã đàm phán được.

Đối với các quốc gia này, không chỉ con số tuyệt đối của mức thuế là quan trọng, mà sự tương quan với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực cũng là yếu tố quyết định. Trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia liên tục dịch chuyển sản xuất theo chiến lược “Trung Quốc +1”, việc bị áp một mức thuế cao hơn so với nước láng giềng có thể dẫn đến mất đơn hàng, mất nhà máy và mất thị phần.

Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia trong khu vực đều được “giải cứu”. Lào và Myanmar phải đối mặt với mức thuế lên tới 40%, một “đòn giáng” mạnh vào các nền kinh tế vốn đã mong manh. Mỹ nhập khẩu hơn 803 triệu USD hàng hóa từ Lào và 734 triệu USD từ Myanmar, và mức thuế này gần như chắc chắn sẽ xóa sổ lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp tại hai quốc gia này.

Vấn đề còn bỏ ngỏ là các quy định về quy tắc xuất xứ và chống “tái xuất khẩu”. Chính quyền Tổng thống Trump đặc biệt cảnh giác với tình trạng hàng hóa gốc Trung Quốc được “ngụy trang” thành hàng sản xuất tại một nước Đông Nam Á để né thuế. Nếu bị phát hiện vi phạm, mức thuế bổ sung có thể lên tới 40%.

Các doanh nghiệp trong khu vực sẽ phải đối mặt với thách thức khi xác định tỷ lệ nội địa hóa để không bị xem là hàng “đội lốt”. Sự bất ổn vẫn còn đó khi Mỹ tiếp tục điều tra các mặt hàng nhạy cảm và mở đường cho các loại thuế bổ sung theo ngành.

Nhìn lại toàn bộ quá trình, chiến lược của ông Trump dường như mang đậm phong cách được mô tả trong cuốn sách “Nghệ thuật thương lượng” của chính ông. Dù giai đoạn hỗn loạn nhất có thể đã tạm qua, không một quốc gia nào dám ngồi yên. Các cuộc đàm phán về những thỏa thuận thương mại song phương vẫn còn dang dở, và tác động đầy đủ của “cơn bão” thuế quan này có thể phải mất hàng tháng, thậm chí hàng năm mới lộ rõ.

Chính phủ Mỹ vừa công bố quyết định áp thuế 20% đối với toàn bộ hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam, một động thái thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang trải qua những biến động đáng kể. Với vị thế là một trong những quốc gia xuất khẩu hàng hóa hàng đầu, Việt Nam hiện có nhiều mặt hàng chủ lực như dệt may, da giày, và điện tử đang được xuất khẩu sang nhiều thị trường trên thế giới, trong đó có Mỹ.

Mức thuế mới mà chính phủ Mỹ áp dụng được xem là một bước tăng đáng kể so với các mức thuế trước đây. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về tác động của quyết định này đối với nền kinh tế Việt Nam cũng như mối quan hệ thương mại giữa hai nước. Không chỉ Việt Nam, một số quốc gia khác cũng bị Mỹ áp thuế. Tuy nhiên, mức thuế 20% được đánh giá là khá cao so với các nước khác như Nhật Bản, Hàn Quốc, và Campuchia.

Nhật Bản và Hàn Quốc, những đối tác thương mại lớn của Mỹ trong khu vực, hiện đang chịu mức thuế thấp hơn. Campuchia, một quốc gia láng giềng của Việt Nam, cũng được hưởng mức thuế ưu đãi trong một số lĩnh vực. Điều này làm dấy lên câu hỏi về lý do tại sao Việt Nam lại bị áp mức thuế mạnh hơn so với các nước khác. Một số chuyên gia cho rằng, quyết định này có thể xuất phát từ việc Mỹ muốn điều chỉnh lại chính sách thương mại với các nước châu Á, trong bối cảnh có những lo ngại về việc Trung Quốc và các nước khác đang thực hiện các hoạt động thương mại không công bằng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng, mức thuế mới có thể ảnh hưởng tiêu cực đến xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp chủ lực. Điều này có thể dẫn đến giảm tăng trưởng kinh tế và tạo ra thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc duy trì hoạt động xuất khẩu. Mối quan hệ thương mại giữa Mỹ và Việt Nam đã tương đối tốt trong những năm gần đây. Tuy nhiên, quyết định áp mức thuế 20% lên hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam có thể làm căng thẳng mối quan hệ này.

Việt Nam đang là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất ở châu Á, và đang tiến gần đến top 30 nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, với mức thuế mới từ Mỹ, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những thách thức không nhỏ trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế. Để tìm hiểu thêm về thông tin này, bạn có thể tham khảo các nguồn tin tức từ Bloomberg hoặc Reuters để có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này.

Thị trường trong nước với dân số 100 triệu người đang là một tiềm năng lớn cho ngành thủy sản, nhưng hiện tại sức tiêu thụ vẫn chưa tương xứng với kỳ vọng. Theo ông Huỳnh Minh Tường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đã đạt hơn 10 tỷ USD mỗi năm, phục vụ hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, thị trường nội địa vẫn còn nhiều thách thức cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Thực tế, các doanh nghiệp xuất khẩu đang gặp khó khăn tại thị trường xuất khẩu, trong khi thị trường trong nước đang có nhu cầu cao về sản phẩm chất lượng cao. Ông Tường cho rằng, các doanh nghiệp cần có chiến lược mới để phát triển thị trường trong nước một cách bài bản và chuyên nghiệp. Đại diện Công ty Baseafood cho biết, sản phẩm của công ty có giá cao hơn các cửa hàng khác do tuân thủ nghiêm ngặt về chất lượng và an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, khách hàng của công ty chủ yếu là những người đã biết đến thương hiệu hoặc có nhu cầu mua để biếu tặng.

Ông Lê Văn Quang, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn thủy sản Minh Phú, cho rằng, bán sản phẩm trong nước rất khó vì giá thấp hơn xuất khẩu đến 30%. Hiện nay, các nước nhập khẩu kiểm soát kháng sinh trong tôm rất chặt, nên tôm mua xuất khẩu giá cao, lượng hàng còn lại bị đổ ra thị trường trong nước với giá rẻ. Ông Quang cũng phản ánh, hiện nay có tình trạng thương lái thu gom tôm bệnh và bán cho người tiêu dùng với giá rẻ hơn 20-30%. Trong khi đó, hơn 80% doanh số của các doanh nghiệp đến từ kênh xuất khẩu, nên doanh nghiệp không thể “đánh đổi” chất lượng để sử dụng nguyên liệu giá thấp bán riêng cho thị trường trong nước.

Ông Nguyễn Nam Vinh, Phó Giám đốc Công ty TNHH Huy Nam, cũng cho rằng, thị trường nội địa không dễ dàng như tưởng tượng. Không chỉ vấn đề giá cả, bán hàng ở thị trường nội địa còn gặp nhiều khó khăn khác, như thanh toán chậm… Các doanh nghiệp xuất khẩu cho biết, để khai thác thị trường trong nước, sản phẩm tiêu thụ nội địa cần được điều chỉnh phù hợp khẩu vị và thị hiếu tiêu dùng trong nước.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, thông tin từ năm sau, tất cả hàng hóa nội địa phải xác thực và truy xuất nguồn gốc. Doanh nghiệp cần có chiến lược riêng cho thị trường nội địa, phù hợp nhu cầu thị hiếu từng vùng miền. Ông Nguyễn Anh Đức, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam, đề xuất hình thành một chiến lược khuyến khích người tiêu dùng Việt Nam sử dụng thủy hải sản thay cho các sản phẩm giàu đạm khác. Hiện tại, tỉ lệ tiêu dùng thủy hải sản của Việt Nam chỉ đạt 20,1% trong tổng tiêu dùng thực phẩm hằng ngày.

Người Việt chuộng hàng tươi sống, với 60% người dân dùng thủy sản tươi sống. Đây là trở ngại cho phân phối bởi hàng đông lạnh, hàng chế biến thuận lợi cho vận chuyển, bảo quản hơn. Để tiếp cận thị trường trong nước, các doanh nghiệp thủy sản cần tích cực xây dựng chiến lược tiếp cận và mở rộng thị trường nội địa, tăng cường ứng dụng công nghệ trong sản xuất và bảo quản sản phẩm, cũng như đẩy mạnh các hoạt động marketing và quảng bá sản phẩm.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cần phải chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu và nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng trong nước. Bên cạnh đó, việc liên kết với các nhà bán lẻ, nhà phân phối lớn cũng là một cách để các doanh nghiệp thủy sản tiếp cận thị trường trong nước một cách hiệu quả.

Trước những thách thức và cơ hội của thị trường trong nước, các doanh nghiệp thủy sản cần có sự chuẩn bị và chiến lược bài bản để có thể tiếp cận và khai thác hiệu quả thị trường này. Việc này không chỉ giúp các doanh nghiệp tăng doanh thu và mở rộng thị trường mà còn góp phần vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Việt Nam thông qua việc cung cấp các sản phẩm thủy sản chất lượng cao và an toàn.