Từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực của ngành bán lẻ trang sức, PNJ giờ phải đối mặt với thử thách quản trị khi công ty con PNJP – ‘nhà máy in hàng’ – bị thanh tra NHNN chỉ ra các vi phạm về phòng chống rửa tiền và thuế.

Thanh tra NHNN phát hiện vi phạm tại PNJP – Nhà máy in hàng của PNJ

Trong nhiều năm, PNJ được xem là một trong những thương hiệu trang sức tiêu biểu tại Việt Nam, với chuỗi cửa hàng phủ khắp cả nước và một hệ sinh thái sản xuất‑phân phối khép kín. Tuy nhiên, Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025 của NHNN chi nhánh Khu vực 2 đã chỉ ra một loạt tồn tại trong việc tuân thủ pháp luật của PNJP, công ty con 100% vốn của PNJ.

Các vi phạm về phòng chống rửa tiền (AML)

Thanh tra NHNN nêu rõ ba điểm yếu chính:

• Phân công và đăng ký thông tin cán bộ phụ trách AML không kịp thời.
• Sai sót trong lưu trữ hồ sơ nhận biết khách hàng (KYC).
• Báo cáo giao dịch có giá trị lớn không đáp ứng thời hạn quy định.

Những lỗi này dù không gây thiệt hại tài chính ngay lập tức, nhưng trong môi trường đầu tư ngày càng nhạy cảm với tiêu chuẩn ESG, chúng tạo ra “hộp đen” đáng lo ngại.

Sai sót trong khai thuế

PNJP còn vi phạm quy định khai thuế, cụ thể là khai không đúng kỳ tính thuế đối với một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Dù chưa dẫn đến thiếu thuế thực tế theo Luật Quản lý thuế 2019, nhưng việc không tuân thủ đúng thời gian và quy trình khai báo đã khiến cơ quan thuế tỉnh TP.HCM phải được thông báo và xem xét xử lý.

Hệ quả pháp lý và kiến nghị

NHNN đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025, đồng thời gửi văn bản tới các cơ quan liên quan (Thuế TP.HCM, …) để phối hợp xử lý. Ngoài việc áp dụng mức phạt, thanh tra còn đưa ra ba kiến nghị và hai khuyến nghị nhằm nâng cao chuẩn AML, cải thiện quy trình thuế và thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ chặt chẽ hơn.

PNJP – Trụ cột doanh thu ẩn sau PNJ

Trên báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì các giao dịch nội bộ được loại trừ khi hợp nhất. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất vàng, bạc, đá quý, đóng góp hơn 8.096 tỷ VNĐ doanh thu trong quý III/2025 – chiếm gần 100 % doanh thu hợp nhất của tập đoàn (8.135 tỷ VNĐ).

Như vậy, nếu PNJ là “mặt tiền” bán lẻ, thì PNJP chính là “nhà máy in hàng” tạo ra doanh thu thực tế.

Quản trị tập đoàn trong bối cảnh ESG

Mô hình công ty mẹ‑con như PNJ‑PNJP thường được dùng để giảm rủi ro chuyển giá, tránh xung đột lợi ích và tăng tính minh bạch nội bộ. Tuy nhiên, khi cấu trúc quản trị trở nên chồng chập, bất kỳ sai sót nhỏ nào ở công ty con cũng có thể bị thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống.

Thị trường tài chính hiện đại không chỉ quan tâm đến mức phạt tài chính mà còn chú ý đến khả năng tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ, nâng chuẩn AML và thuế, cũng như minh bạch vai trò quản trị‑điều hành‑sở hữu.

Bài học cho các tập đoàn Việt Nam

PNJ đã chứng minh khả năng mở rộng quy mô nhanh chóng, nhưng hệ thống quản trị và tuân thủ chưa bắt kịp độ phức tạp của mình. Khi doanh thu lên hàng chục nghìn tỷ, “niềm tin” và “quan hệ” cá nhân không còn đủ; cần một hệ thống kiểm soát nội bộ mạnh mẽ, độc lập và tuân thủ chuẩn quốc tế.

Nhà đầu tư sẽ quan tâm hơn tới việc PNJ tái cấu trúc quy trình AML, tách bạch rõ ràng vai trò quản trị và sở hữu, và đưa chuẩn thuế, rủi ro tài chính lên mức tập đoàn khu vực.

Bạn nghĩ gì về mô hình công ty mẹ‑con trong bối cảnh ESG? Hãy để lại bình luận và chia sẻ quan điểm của mình!