Nội dung chính
Chính phủ đã công bố Nghị định 4/2026/NĐ-CP, xác định 8 tiêu chí bắt buộc cho mọi doanh nghiệp muốn cung cấp dịch vụ và hàng hóa công nghiệp đường sắt.
Bối cảnh pháp lý
Vào ngày 10/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 4/2026/NĐ-CP quy định về việc giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt trong các dự án mua sắm và đầu tư xây dựng đường sắt sử dụng ngân sách nhà nước (trừ ngân sách thường xuyên). Đây là bước quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, tính cạnh tranh và thúc đẩy nội địa hoá trong lĩnh vực hạ tầng giao thông trọng điểm.
8 tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp
1. Đăng ký ngành nghề và giấy phép hoạt động phù hợp
Doanh nghiệp phải có chức năng, nhiệm vụ, giấy phép kinh doanh rõ ràng, khớp với nhiệm vụ được giao.
2. Tình trạng pháp lý sạch
Không đang trong quá trình giải thể, không bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và không rơi vào trường hợp mất khả năng thanh toán theo quy định phá sản.
3. Năng lực tài chính
- a) Giá trị tài sản ròng của năm tài chính gần nhất phải không âm và có khả năng huy động vốn chủ sở hữu, vay ngân hàng hoặc nguồn vốn hợp pháp khác.
- b) Doanh thu bình quân hàng năm của 3 năm gần nhất tối thiểu 8.000 tỷ đồng (đối với doanh nghiệp trên 3 năm) hoặc vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng (doanh nghiệp dưới 3 năm).
- c) Nếu có vốn đầu tư nước ngoài, ít nhất 35 % vốn điều lệ phải do nhà đầu tư trong nước sở hữu.
4. Cơ sở vật chất
Có nhà xưởng, kho bãi, máy móc, dây chuyền công nghệ đáp ứng yêu cầu sản xuất và thử nghiệm. Ưu tiên các nhà cung cấp có cơ sở đào tạo, nghiên cứu và phát triển dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt hiện đại.
5. Năng lực nhân sự
Đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, cán bộ kỹ thuật và công nhân phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kinh nghiệm quản lý dự án đường sắt.
6. Kinh nghiệm và khả năng thực hiện
- a) Có giải pháp kỹ thuật, quy trình sản xuất và công nghệ tiên tiến, cam kết nội địa hoá sản phẩm theo lộ trình Bộ Công Thương.
- b) Đã hoàn thành ít nhất một dự án tương tự hoặc có thỏa thuận hợp tác với đối tác có kinh nghiệm; nếu là đối tác nước ngoài, phải có cam kết chuyển giao công nghệ toàn bộ hoặc một phần.
- c) Sẵn sàng nhận và thực hiện chuyển giao công nghệ.
- d) Cam kết hoàn thành đúng tiến độ, có kế hoạch huy động nguồn lực phù hợp.
- đ) Chính sách bảo hành, bảo trì và hỗ trợ khách hàng rõ ràng, dài hạn.
7. Chất lượng sản phẩm
Phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của cơ quan giao nhiệm vụ, có quy trình kiểm soát chất lượng, và cung cấp chứng nhận hợp chuẩn/hợp quy (hoặc cam kết cung cấp khi bàn giao).
8. Chi phí và giá cả
Giá cả phải cạnh tranh, công khai, minh bạch và không vượt dự toán được phê duyệt.
Ví dụ thực tiễn: Công ty Đường sắt Việt Nam đã đáp ứng đầy đủ 8 tiêu chí, đồng thời sở hữu doanh thu 9.200 tỷ đồng năm 2025 và đã thực hiện dự án nâng cấp hệ thống tín hiệu tại tuyến Hà Nội – Hải Phòng, chứng minh khả năng thực thi và nội địa hoá công nghệ.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chí này không chỉ giúp nhà cung cấp tăng cơ hội trúng thầu mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp đường sắt Việt Nam trên trường quốc tế.